उद्योगन्यूज विशेष | संपादकीय विश्लेषण

पुण्यातील उंड्री परिसरात निवासी भागालगत सुरू असलेल्या रेडी मिक्स काँक्रीट (RMC) प्लांट्समुळे वाढते वायूप्रदूषण, उध्वस्त रस्ते, आरोग्याचा धोका आणि आरएमसी मिक्सर ट्रकांमुळे होणारे अपघात या गंभीर प्रश्नांवर खासदार सुप्रिया सुळे यांनी पुन्हा एकदा तीव्र भूमिका घेतली आहे. अनेक महिन्यांपासून पाठपुरावा करूनही संबंधित यंत्रणांनी केवळ आश्वासने दिली असून, ठोस कारवाई न झाल्यास नागरिकांसह १७ ऑगस्टला आंदोलन करण्याचा इशाराही त्यांनी दिला आहे.

---

नागरिकांचे मुख्य आरोप

• निवासी भागालगत RMC प्लांट्समुळे सतत सिमेंट धूळ व हवेचे प्रदूषण.
• RMC मिक्सर, डंपर आणि जड वाहनांमुळे सार्वजनिक रस्त्यांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान.
• बेफाम वेगाने धावणाऱ्या मिक्सर ट्रकांमुळे अनेक गंभीर अपघात आणि नागरिकांचे मृत्यू.
• भूजलाचा मोठ्या प्रमाणात वापर व स्थानिक पर्यावरणावर परिणाम.
• वारंवार तक्रारी करूनही प्रशासनाकडून केवळ आश्वासनांची मालिका.

---

उद्योगन्यूज संपादकीय

RMC उद्योग आवश्यक आहे, पण नागरिकांच्या जीवाच्या किंमतीवर नाही.

पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडमध्ये गेल्या काही वर्षांत RMC मिक्सर ट्रकांशी संबंधित अनेक अपघात झाले आहेत. जड वाहनांचे नियमांचे उल्लंघन, वाहनांवरील सिमेंट स्लरी रस्त्यावर सांडणे, वाहनांमधून धूळ उडणे, खराब देखभाल आणि वाहतूक शिस्तीचा अभाव यामुळे नागरिकांच्या सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.

रस्त्यावर पडणारा सिमेंट, अॅग्रीगेट आणि स्लरी यामुळे दुचाकीस्वार घसरून अपघात होण्याच्या घटना सातत्याने समोर येत आहेत. धुळीमुळे श्वसनाचे आजार वाढतात, तर खराब रस्त्यांमुळे वाहतूक अधिक धोकादायक बनते.

---

MPCB ला उद्योगन्यूजचे थेट प्रश्न

✅ प्रत्येक RMC प्लांटकडे वैध Consent to Establish (CTE) आणि Consent to Operate (CTO) आहे का?

✅ प्रत्येक प्लांटमध्ये Air Pollution Control System, Bag Filter, Dust Collector, Wind Barrier, Wheel Washing System आणि नियमित पाणी फवारणी कार्यरत आहे का?

✅ परिसरातील PM10, PM2.5 आणि फ्युजिटिव्ह डस्टचे नियमित मॉनिटरिंग केले जाते का?

✅ पर्यावरणीय अटींचे उल्लंघन करणाऱ्या प्लांट्सवर किती वेळा दंडात्मक कारवाई करण्यात आली?

---

PMC आणि PCMC ला प्रश्न

• निवासी भागाजवळ अशा प्लांट्सना परवानगी कोणत्या निकषांवर?
• जड वाहनांमुळे खराब झालेले रस्ते दुरुस्त करण्याचा खर्च कोण उचलणार?
• RMC वाहनांसाठी स्वतंत्र वाहतूक मार्ग का तयार होत नाही?
• नागरिकांच्या वारंवार तक्रारींनंतरही कारवाई का होत नाही?

---

उद्योगन्यूजची शिफारस

उद्योगन्यूजच्या मते खालील उपाय तातडीने लागू करणे आवश्यक आहे:

1. निवासी भागातील सर्व RMC प्लांट्सचे संयुक्त MPCB + PMC/PCMC + वाहतूक पोलीस विशेष ऑडिट.
2. सर्व RMC मिक्सर वाहनांवर GPS आधारित Live Tracking अनिवार्य करणे.
3. वाहनांचा वेग, मार्ग आणि वेळेचे डिजिटल निरीक्षण.
4. प्रत्येक वाहन पूर्णपणे झाकलेले (Covered) असावे व सिमेंट स्लरी रस्त्यावर पडल्यास तात्काळ दंड.
5. प्लांट परिसरात Wheel Wash System व Dust Suppression System सक्तीचे करणे.
6. पर्यावरणीय नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या प्लांट्सचा Consent निलंबित करण्याची कारवाई.
7. रस्त्यांवरील नुकसान भरपाई संबंधित उद्योगांकडून वसूल करणे.
8. नागरिकांसाठी सार्वजनिक तक्रार पोर्टल व मासिक संयुक्त तपासणी अहवाल जाहीर करणे.

---

शेवटचा प्रश्न…

जर हजारो नागरिक तक्रारी करत असतील, लोकप्रतिनिधींना आंदोलनाचा इशारा द्यावा लागत असेल, अपघातांमध्ये नागरिकांचे जीव जात असतील आणि प्रदूषण दिवसेंदिवस वाढत असेल, तर महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (MPCB), पुणे महानगरपालिका (PMC) आणि पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका (PCMC) यांची जबाबदारी नेमकी कोण ठरवणार?

उद्योग विकास महत्त्वाचा आहे; मात्र पर्यावरण, सुरक्षित रस्ते आणि नागरिकांचा जीव यापेक्षा कोणताही उद्योग मोठा असू शकत नाही.