MPCB कडून उद्योगांच्या Red, Orange, Green, White आणि Blue Category चे नवे वर्गीकरण जाहीर

📰

पुणे | उद्योग प्रतिनिधी

महाराष्ट्रातील उद्योगांच्या पर्यावरणीय वर्गीकरणाबाबत महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने (MPCB) महत्त्वाचे परिपत्रक जारी केले आहे. Environmental Pollution Index (EPI) आधारित पद्धतीनुसार उद्योग व विविध उपक्रमांचे Red, Orange, Green, White आणि Blue अशा पाच श्रेणींमध्ये वर्गीकरण करण्यात आले आहे. हे वर्गीकरण महाराष्ट्रातील MPCB च्या Consent Management, Monitoring आणि Enforcement प्रक्रियेसाठी लागू करण्यात येणार आहे.

Download MPCB GR https://udyognews.in/wp-content/uploads/2026/10/mpcb.pdf

🔴🟠🟢⚪🔵 पाच Category मध्ये वर्गीकरण

MPCB च्या परिपत्रकातील यादीमध्ये विविध उद्योग, प्रक्रिया, सेवा व पायाभूत सुविधांचा समावेश आहे.

• 🔴 Red Category – 125 प्रकार
• 🟠 Orange Category – 137 प्रकार
• 🟢 Green Category – 54 प्रकार
• ⚪ White Category – 54 प्रकार
• 🔵 Blue Category – 9 प्रकार

परिपत्रकाच्या पानांवर प्रत्येक उद्योगासाठी त्याची Industry Sector / Activity आणि Sector Type स्पष्ट करण्यात आले आहे. mpcb mpcb mpcb mpcb mpcb

📌 कोणत्या उद्योगांमध्ये विशेष बदल होऊ शकतो?

परिपत्रकात अनेक उद्योगांचे वर्गीकरण क्षमता, इंधनाचा प्रकार, wastewater generation, manufacturing process आणि pollution potential यानुसार वेगवेगळे करण्यात आले आहे.

उदाहरणार्थ:

Plastic & Waste sector

• Plastic waste processing – flakes/granules
• PET bottle recycling
• E-waste dismantling/recycling
• Hazardous waste recycling/reprocessing
• Paint & ink sludge recycling
• Waste oil recycling

यापैकी काही प्रक्रिया Orange तर काहींचे वर्गीकरण त्यांच्या प्रक्रियेनुसार वेगळ्या श्रेणीत करण्यात आले आहे. mpcb mpcb

Engineering / Metal sector मध्ये furnace, forging, rolling, pickling, electroplating, heat treatment इत्यादी प्रक्रियांनुसार वर्गीकरण बदलते. mpcb mpcb

Textile sector मध्ये dyeing, bleaching, printing, wastewater generation इत्यादी घटकांनुसार category निश्चित करण्यात आली आहे. mpcb mpcb

---

📢 उद्योगांनी आपली MPCB Category पुन्हा तपासावी

UdyogNews.in चे उद्योगांना आवाहन:
या नव्या वर्गीकरणानंतर प्रत्येक उद्योगाने केवळ आपल्या उद्योगाचे नाव पाहून category निश्चित करू नये. प्रत्यक्ष manufacturing process, production capacity, fuel, boiler/thermopack, wastewater generation, pollution-control process आणि इतर लागू अटी तपासून आपली MPCB category पडताळावी.

विशेषतः CTE, CTO, Renewal, Expansion किंवा Consent संबंधित प्रक्रिया सुरू असलेल्या उद्योगांनी त्यांच्या विद्यमान category ची नव्या MPCB classification सोबत तुलना करणे महत्त्वाचे ठरू शकते.

📑 परिपत्रकाचा संदर्भ

MPCB Circular No.: MPCB/1781/2026-002
Document No.: I/2488334/2026

परिपत्रकात CPCB च्या खालील निर्देशांचा संदर्भ देण्यात आला आहे:

1. CPCB Directions dated 23/06/2025 – Water Act, 1974 आणि Air Act, 1981 अंतर्गत Red, Orange, Green, White & Blue categories चे harmonization.
2. CPCB Directions dated 12/02/2025 – उद्योगांच्या category harmonization संदर्भातील निर्देश. mpcb

महत्त्वाचे: हे दस्तऐवज MPCB चे Circular आहे; त्यामुळे याला स्वतंत्र “GR” म्हणून संबोधण्याऐवजी MPCB Circular / CPCB Directions reference असा उल्लेख करणे अचूक राहील.

🏭 उद्योगांसाठी महत्त्वाची सूचना

MPCB ने आपल्या Regional Officers आणि Sub-Regional Officers यांना Industrial Associations पर्यंत नवीन categorization पोहोचवून त्याची व्यापक प्रसिद्धी करण्याचे निर्देश दिले आहेत. तसेच MPCB Portal वर आवश्यक बदल करण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत. mpcb

उद्योगांनी आपली MPCB Category, Consent Requirement आणि लागू अटी तपासून आवश्यक असल्यास संबंधित MPCB कार्यालयाकडून पडताळणी करून घ्यावी.

UdyogNews.in | Industry • Regulation • Impact
Editor@Udyognews.in